Hoe we leren ontwerpen en hoe dat aansluit op Europese competentiekaders
We ontwerpen scenariogebaseerd leren voor volwassenen en jongvolwassenen: serious games en simulaties in VR en AR waarin mensen echte situaties oefenen. Deze pagina legt onze ontwerpcyclus uit en vertelt wie er ontwerpt. Ook laten we zien hoe ons werk aansluit op Europese competentiekaders zoals DigComp 3.0, LifeComp, EntreComp en GreenComp, zodat partners die in aanvragen kunnen gebruiken.
Onze ontwerpcyclus
Begin bij het gedrag
Wat moeten deelnemers na afloop kunnen?
Ontwerp de situatie
Een herkenbaar moment uit hun werk of leven.
Bouw beslissingen met gevolgen
Keuzes die ertoe doen, met uitkomsten die deelnemers kunnen zien.
Voeg feedback en reflectie toe
Leg uit waarom iets gebeurde en laat deelnemers het daarna opnieuw proberen.
Leg vast wat mensen doen
Keuzes, tijd en voortgang, alleen voor zover dat nodig is voor het leren of de evaluatie.
De hele methode, met voorbeelden, staat op onze pagina over scenariogebaseerd leren.
In een EU-project kan het consortium aan het begin een stap toevoegen voor het competentiekader: de competenties en het beoogde niveau kiezen, leerresultaten selecteren, scenario's bouwen waarin deelnemers die oefenen, en rapporteren aan de hand van die leerresultaten.
Wie ontwerpt: ons studioteam met partners en vakexperts
Ons studioteam ontwerpt en bouwt. Het heeft kennis van immersieve softwareontwikkeling, game- en interactieontwerp, 3D en projectcoördinatie. Elk halfjaar komen er ongeveer vijf stagiairs bij; lees meer op Stage en leerbedrijf.
De vakkennis en de didactische expertise komen van de mensen met wie we ontwerpen:
- medische experts en oud-patiënten, voor een VR-ervaring van een delier voor artsen, studenten, mantelzorgers en familie;
- Toegankelijk Zwolle, voor een toegankelijke VR-tour door de Sassenpoort Zwolle;
- Hogeschool Windesheim, voor een multiplayer-escaperoom in VR voor brandweerlieden;
- de Nederlandse Onderwatersport Bond, voor realistische onderwaterscènes voor Natuurmonumenten.
In EU-projecten ligt die rol bij de onderwijspartners in het consortium en bij de doelgroepen zelf.
De competentiekaders waarop we aansluiten
Het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (JRC) van de Europese Commissie publiceert competentiekaders die beschrijven wat mensen moeten weten en kunnen. DigComp, LifeComp en EntreComp werken elk een van de acht sleutelcompetenties voor een leven lang leren verder uit. Die acht staan in de aanbeveling van de Raad van de Europese Unie uit 2018.
DigComp 3.0: digitale competentie
De vijfde editie van het Europees digitalecompetentiekader voor burgers (DigComp), gepubliceerd op 27 november 2025. Het kader heeft vijf competentiegebieden, 21 competenties, vier beheersingsniveaus (Basis, Gemiddeld, Gevorderd, Zeer gevorderd) en meer dan 500 leerresultaten. AI maakt deel uit van alle 21 competenties. Het JRC heeft geen Nederlandse editie van DigComp 3.0 uitgegeven; de Nederlandse namen op deze pagina komen uit de vertaling van iXperium. Bron: DigComp 3.0 (JRC) (Engelstalig).
LifeComp: persoonlijk, sociaal en leren om te leren
Het Europees kader voor persoonlijke, sociale en leren-om-te-lerencompetentie (LifeComp) heeft negen competenties in drie gebieden. Persoonlijk: “Self-regulation” (zelfregulatie), “Flexibility” (flexibiliteit) en “Wellbeing” (welzijn). Sociaal: “Empathy” (empathie), “Communication” (communicatie) en “Collaboration” (samenwerking). Leren om te leren: “Growth mindset” (groeimindset), “Critical thinking” (kritisch denken) en “Managing learning” (het eigen leren sturen). LifeComp heeft geen beheersingsniveaus.
EntreComp: ondernemerschap
Het Europees kader voor ondernemerschapscompetentie (EntreComp) heeft vijftien competenties in drie gebieden: “Ideas and opportunities” (ideeën en kansen), “Resources” (middelen) en “Into action” (in actie). De opbouw heeft acht niveaus. Ondernemerschap betekent hier: met kansen en ideeën aan de slag gaan om waarde te creëren voor anderen, of die waarde nu financieel, cultureel of sociaal is.
GreenComp: duurzaamheid
Twaalf competenties in vier gebieden: het belichamen van duurzaamheidswaarden, het omarmen van de complexiteit van duurzaamheid, het visualiseren van een duurzame toekomst en het nastreven van duurzaamheid.
Maak je resultaten voor docenten en trainers? DigCompEdu, het kader van het JRC voor docenten, wordt nu herzien. De definitieve versie wordt in het voorjaar van 2027 verwacht.
Waar ons werk aansluit
Elke rij is een soort ontwerp, met een voorbeeld uit ons werk. De koppeling is achteraf gemaakt. Het is geen uitspraak over de eigen leerresultaten van een klant.
| Soort ontwerp | Bekijk het in de praktijk | Sluit aan op |
|---|---|---|
| Scenariogebaseerde VR-training voor volwassenen met weinig taalvaardigheid of weinig digitale ervaring | INTOS | LifeComp “S2 Communication”, “P2 Flexibility”; EntreComp “2.1 Self-awareness and self-efficacy” |
| Communicatie en interculturele vaardigheden oefenen in werksituaties | Speak And Spoke | LifeComp “S1 Empathy”, “S2 Communication”, “S3 Collaboration”, “L1 Growth mindset” |
| Toegankelijk erfgoed in VR voor mensen die minder mobiel zijn | Sassenpoort Zwolle | DigComp 3.0 5.2 Herkennen van behoeften en technologische oplossingen (voor het ontwerpteam) |
| Duurzaamheids- en natuureducatie | Windesheim (een game voor kinderen); Natuurmonumenten | GreenComp, bijvoorbeeld 1.3 Het bevorderen van de natuur |
| Praktijkleren bij onze studio | Stage en leerbedrijf | DigComp 3.0 3.1 Ontwikkelen van digitale content, 3.2 Digitale content integreren en opnieuw vormgeven, 3.4 Computational thinking en programmeren, 5.1 Herkennen en oplossen van technische problemen; EntreComp “3.4 Working with others”, “3.5 Learning through experience”; LifeComp “L3 Managing learning” |
| Scenario's voor AI-geletterdheid, ontworpen met partners | AI-geletterdheid en toegepaste AI in leren | DigComp 3.0 1.2 Evalueren van informatie, 2.4 Samenwerken met behulp van digitale technologie, 4.2 Beschermen van persoonlijke gegevens en privacy |
De competenties beschrijven wat deelnemers met elk ontwerp oefenen. Het zijn geen gemeten resultaten of certificaten. Een VR-bril dragen is niet hetzelfde als digitale competentie ontwikkelen. Daarom staat DigComp alleen bij ontwerpen die over digitale vaardigheden gaan.
De kaders gebruiken in Erasmus+-aanvragen
De Erasmus+-programmagids 2026 vraagt om een aantal dingen die je met de kaders makkelijker opschrijft:
- De prioriteit digitale transformatie gaat over digitale vaardigheden en “het doelbewuste gebruik van opkomende digitale technologieën en innovatie, met inbegrip van AI”.
- Bij samenwerkingspartnerschappen (Cooperation Partnerships, KA220) kijken de toekenningscriteria naar “zowel kwalitatieve als kwantitatieve indicatoren”. Zijn er leeractiviteiten, dan kijken ze ook naar de erkenning en validatie van de leerresultaten van deelnemers, “in overeenstemming met de Europese instrumenten voor en beginselen inzake transparantie en erkenning”.
- De actie Capaciteitsopbouw op het gebied van beroepsonderwijs en -opleiding noemt DigComp, EntreComp, LifeComp en GreenComp uitdrukkelijk.
Dit leveren wij: een koppeling met competenties voor elk digitaal resultaat, scenario's waarin deelnemers die leerresultaten oefenen, en toegankelijke resultaten, met een open licentie waar de subsidie dat vraagt. Dit laten we aan jou over: de aanvraag zelf. De programmagids raadt aanvragers af om de aanvraag door externe partijen te laten schrijven.
Een praktisch stappenplan dat partners kunnen gebruiken:
- Behoeften. Neem vooraf een korte vragenlijst af, bijvoorbeeld op basis van de zelftest voor digitale vaardigheden van Europass.
- Leerresultaten. Kies leerresultaten uit DigComp 3.0 voor digitale doelen, en competenties uit LifeComp, EntreComp of GreenComp voor de andere doelen.
- Indicatoren. Leg voor elk resultaat kwalitatieve en kwantitatieve indicatoren vast, zoals een zelfreflectie vooraf en achteraf.
- Erkenning. Verwijs naar de codes van de kaders in certificaten, Open Badges of Europese digitale credentials voor leerprestaties (European Digital Credentials for Learning).
- Kwaliteit en inclusie. Noem toegankelijkheid (DigComp 3.0-competentie 5.2) en een WCAG-doel voor digitale resultaten.
Artikel DigComp 3.0 in Erasmus+-projecten voor volwasseneneducatie
Gaat het je vooral om volwassenen? Lees dan verder bij volwasseneneducatie en vaardigheden. Ben je zover? Ga dan naar Samenwerken.
AI in leren, met verstand
DigComp 3.0 gebruikt de definitie van een AI-systeem uit de AI-verordening (AI Act, Verordening (EU) 2024/1689) en behandelt AI als een van de vele digitale technologieën. AI krijgt geen apart gebied: kennis, vaardigheden en houdingen rond AI komen in alle 21 competenties terug.
Voor het schoolonderwijs hebben de Europese Commissie en de OESO in juni 2026 een kader voor AI-geletterdheid gepubliceerd (“AI Literacy Framework”). Voor volwassenen en medewerkers past DigComp 3.0 beter.
In onze eigen tools geldt: eerst de taak, dan het model. En een mens houdt de leiding over beslissingen die deelnemers raken. Meer in AI-geletterdheid en toegepaste AI in leren.
Veelgestelde vragen
Is er een officieel DigComp-certificaat?
Nee. Het JRC zegt dat er geen officieel certificeringssysteem voor DigComp bestaat. Verschillende nationale en internationale systemen gebruiken DigComp wel als referentie. Zie DigComp: vragen en antwoorden (JRC) (Engelstalig).
Op welke versie van DigComp sluiten jullie aan?
Op DigComp 3.0, de huidige versie sinds november 2025. Veel projecten gebruiken nog DigComp 2.2. DigComp 3.0 heeft vier beheersingsniveaus in plaats van acht. In het kader staat een tabel die de nieuwe niveaus aan de oude koppelt.
Hoorde de koppeling al bij de oorspronkelijke ontwerpen?
De cases op deze pagina zijn ontworpen vanuit het eigen doel van elke klant. De koppeling is achteraf gemaakt, om partners te laten zien waar het werk aansluit. In een nieuw EU-project kan het consortium aan het begin competenties kiezen. Wij ontwerpen dan scenario's waarin deelnemers die oefenen.
Kan het leren in jullie simulaties worden erkend?
Ja, via de afspraken over erkenning van het consortium. Denk aan een certificaat, een Open Badge of een Europese digitale credential die naar de codes van de kaders verwijst en die een toekennende organisatie uitgeeft. Een simulatie alleen levert geen erkend certificaat op.
Mogen we jullie koppeling hergebruiken in onze aanvraag?
Ja, als startpunt. Neem de exacte formulering en het niveau van elk leerresultaat over uit de eigen databestanden van het JRC als je je aanvraag schrijft. Vragen over een koppeling? Neem contact op.
Plan een gesprek met je consortium
Vertel ons over de call die je voorbereidt, je partners en je doelgroepen. Dan plannen we een gesprek met je consortium.