Het Europese kader voor digitale competentie is nu aan zijn vijfde editie toe. DigComp 3.0 behoudt de bekende vijf competentiegebieden en 21 competenties. Maar het brengt het aantal beheersingsniveaus terug van acht naar vier, voegt ruim 500 leerresultaten toe en verwerkt AI in elke competentie. Hieronder lees je wat er veranderd is en hoe consortia in de volwasseneneducatie het kader kunnen gebruiken in Erasmus+-aanvragen.
Laatst gecontroleerd op 12 november 2026.
Wat DigComp 3.0 is
DigComp is het Europees digitalecompetentiekader voor burgers. Het is ontwikkeld door het Joint Research Centre (JRC) van de Europese Commissie, samen met het directoraat-generaal Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Inclusie. DigComp 3.0, de vijfde editie, is gepubliceerd op 27 november 2025. Eerdere edities verschenen in 2013, 2016, 2017 en 2022.
Het kader omschrijft digitale competentie zoals de aanbeveling van de Raad uit 2018 over sleutelcompetenties voor een leven lang leren dat doet: “de vertrouwdheid met, de betrokkenheid bij en het kritische en verantwoorde gebruik van digitale technologieën voor het werk, om te leren en om deel te nemen aan het maatschappelijke leven”.
Het kader heeft vijf competentiegebieden:
- Informatie zoeken, evalueren en beheren
- Communicatie en samenwerking
- Contentcreatie
- Veiligheid, welzijn en verantwoord gebruik
- Herkennen en oplossen van problemen
In die gebieden vind je 21 competenties, vier beheersingsniveaus (Basis, Gemiddeld, Gevorderd en Zeer gevorderd) en ruim 500 leerresultaten. De officiële bronnen zijn de pagina DigComp 3.0 (JRC, Engelstalig) en de folder over DigComp 3.0 (JRC, pdf, Engelstalig). Het JRC heeft geen Nederlandse editie uitgebracht. De Nederlandse namen van gebieden, competenties en niveaus in dit artikel komen uit de vertaling van iXperium.
Wat er veranderd is ten opzichte van DigComp 2.2
De opbouw bleef, de namen veranderden. Vier van de vijf gebieden kregen een nieuwe naam. “Informatie- en datageletterdheid” werd “Informatie zoeken, evalueren en beheren”, “Digitale contentcreatie” werd “Contentcreatie”, “Veiligheid” werd “Veiligheid, welzijn en verantwoord gebruik” en “Problemen oplossen” werd “Herkennen en oplossen van problemen”. Ook enkele competenties kregen een andere naam: “Netiquette” heet nu “Digitaal gedrag” en “Programmeren” heet nu “Computational thinking en programmeren”.
Acht niveaus werden vier. Het JRC stelt deze koppeling voor: Basis omvat niveau 1 en 2 van DigComp 2.2, Gemiddeld niveau 3 en 4, Gevorderd niveau 5 en 6 en Zeer gevorderd niveau 7 en 8. De niveaus zijn geïnspireerd op het Europees kwalificatiekader (EQF), maar het zijn geen EQF-niveaus.
Nieuwe bouwstenen. DigComp 3.0 voegt competentiebeschrijvingen en leerresultaten toe, een woordenlijst en databestanden in spreadsheet- en JSON-LD-formaat. De leerresultaten zijn geschreven als beoogde resultaten, met werkwoorden die bij elk niveau passen: op het niveau Basis bijvoorbeeld herkennen, identificeren, gebruiken en toepassen. Er is een pagina met errata. Kijk daar eerst voordat je de data gebruikt.
DigComp 2.2 wordt nog veel aangehaald, ook in veel Erasmus+-projecten, en het zelfbeoordelingsinstrument van Europass gebruikt nog steeds versie 2.x. Een update van dat instrument naar DigComp 3.0 wordt in 2026-2027 verwacht.
AI in alle 21 competenties
DigComp 3.0 heeft geen apart AI-gebied. Het behandelt AI als een van de vele digitale technologieën en gebruikt de definitie van een AI-systeem uit de AI-verordening (AI Act, Verordening (EU) 2024/1689). Kennis, vaardigheden en houding rond AI zijn in alle 21 competenties verwerkt. Competentiebeschrijvingen en leerresultaten hebben het label AI-expliciet of AI-impliciet.
Enkele voorbeelden, in onze eigen woorden:
- herkennen dat uitkomsten van AI onjuist kunnen zijn, ook als ze aannemelijk klinken, en dat de gebruiker er zelf verantwoordelijk voor is ze te controleren (competentie 1.2);
- de aanwezigen om toestemming vragen voordat je in een vergadering een AI-notulist gebruikt (competentie 2.4);
- een lange tekst samenvatten met AI: een tool kiezen, prompts schrijven en verbeteren en het resultaat controleren (competentie 2.1).
Competentie 1.2 vraagt mensen ook om strategieën te herkennen die gebruikers sturen, zoals clickbait, nudging en gamification, en daarop te reageren. Dat is goed om te weten als je in je project leeractiviteiten met gamification bouwt.
Volgens het JRC komen alle competenties uit het AI Literacy Framework van de EU en de OESO, een kader voor AI-geletterdheid voor scholen, terug in DigComp 3.0. En toen de EU in 2026 de regel over AI-geletterdheid in de AI-verordening wijzigde, noemden de overwegingen DigComp als een kader om rekening mee te houden. In onze gids AI-geletterdheid onder de AI-verordening leggen we die regel uit. Op onze pagina AI-geletterdheid en toegepaste AI lees je hoe wij AI in het leren aanpakken.
Leerresultaten die je kunt hergebruiken in aanvragen
De Erasmus+-programmagids 2026 geeft twee goede redenen om DigComp 3.0 te gebruiken. De prioriteit digitale transformatie omvat digitale vaardigheden en het doelbewuste gebruik van opkomende technologieën, waaronder AI. En de toekenningscriteria voor samenwerkingspartnerschappen (Cooperation Partnerships, KA220) vragen om kwalitatieve en kwantitatieve indicatoren. Zijn er leeractiviteiten gepland? Dan vragen ze ook om afspraken over de erkenning en validatie van leerresultaten die passen bij de Europese transparantie- en erkenningsinstrumenten.
De leerresultaten van DigComp 3.0 helpen bij beide. Kies de leerresultaten die bij elk projectresultaat passen. Neem daarna de exacte formulering en het niveau over uit de databestanden van het JRC, niet uit de tekst van de pdf. Het JRC legt ook uit hoe gekozen leerresultaten de basis kunnen zijn voor de leerresultaten van een opleiding, voor microcredentials en voor studiepunten op basis van studielast.
Een voorbeeld van een leerresultaat voor een module voor docenten en trainers in de volwasseneneducatie op het niveau Basis: aan het eind van de module kunnen deelnemers herkennen dat uitkomsten van AI onjuist kunnen zijn, ook als ze aannemelijk lijken, en dat zij er zelf verantwoordelijk voor zijn ze te controleren (DigComp 3.0, competentie 1.2, AI-expliciet). Voor doelen die niet digitaal zijn, zoals communicatie of empathie, gebruik je naast DigComp ook LifeComp, EntreComp of GreenComp.
Werkt je partnerschap aan volwasseneneducatie en vaardigheden? Dan is dit ook een manier om resultaten van partners en landen met elkaar te kunnen vergelijken.
Geen officieel certificaat
Het JRC zegt duidelijk dat er geen officiële certificeringsregeling voor DigComp bestaat. Verschillende nationale, regionale en internationale regelingen gebruiken DigComp als referentie. Commerciële cursussen en toetsen op basis van DigComp zijn toegestaan als ze de regels van de Commissie voor hergebruik volgen (CC BY 4.0).
Het geplande European Digital Skills Certificate komt er ook niet. Na een haalbaarheidsstudie en een pilot in 2023 concludeerde de Commissie dat het kwaliteitslabel niet genoeg meerwaarde zou hebben. Ze adviseerde om in plaats daarvan DigComp bij te werken met leerresultaten.
Beloof dus geen officieel DigComp-certificaat in een aanvraag. Beschrijf hoe je consortium leerresultaten zelf erkent, bijvoorbeeld met certificaten of badges die verwijzen naar de codes van het kader. De partner die het leren verzorgt, geeft ze uit.
Een aanpak in vijf stappen voor aanvragen
Dit is een handreiking, geen formule met garantie:
- Behoeften. Houd vooraf een korte enquête op basis van het zelfbeoordelingsinstrument van Europass, of met aangepaste vragen uit DigCompSAT, het zelfreflectie-instrument van het JRC. Iedereen mag de vragenbank daarvan gebruiken en aanpassen.
- Leerresultaten. Kies per projectresultaat leerresultaten uit DigComp 3.0, en competenties uit LifeComp, EntreComp of GreenComp voor doelen die niet digitaal zijn.
- Indicatoren. Leg indicatoren vast, zoals het aandeel deelnemers dat in een zelfreflectie vooraf en achteraf aangeeft dat het bij één competentie van Basis naar Gemiddeld is gegaan. Bepaal de cijfers per project.
- Erkenning. Verwijs naar de codes van het kader in certificaten, open badges of digitale credentials van Europass. Ga per vorm na wat ervoor nodig is voordat je iets belooft.
- Docenten en inclusie. Gebruik DigCompEdu voor resultaten die bedoeld zijn voor docenten en trainers. Voor toegankelijkheid verwijs je naar competentie 5.2 en naar je WCAG-doel. Voor AI-functies verwijs je naar de leerresultaten met een AI-label en naar menselijk toezicht.
Twee waarschuwingen uit de programmagids. Aanvragers die generatieve AI gebruiken, moeten ervoor zorgen dat hun aanvraag origineel blijft. En de gids raadt aanvragers sterk af om het schrijven van de aanvraag aan externe partijen over te laten. Partners leveren hun eigen delen aan. De aanvraag blijft het eigen werk van het consortium. Zoek je een partner voor de digitale leeronderdelen? Dan kun je met ons samenwerken.
Wat er nog komt: DigCompEdu en Europass
DigCompEdu, het kader van het JRC voor leraren en docenten, beschrijft 22 competenties in zes gebieden. Het geldt van het onderwijs aan jonge kinderen tot en met de volwasseneneducatie. De Commissie is in mei 2026 begonnen met een update. Het concept behoudt de zes gebieden en verwerkt de AI-geletterdheid van leraren en docenten in alle zes. De definitieve versie wordt in het voorjaar van 2027 verwacht.
Er komen nog twee veranderingen. Het zelfbeoordelingsinstrument van Europass wordt bijgewerkt naar DigComp 3.0; dat wordt in 2026-2027 verwacht. En een werkgroep van de Commissie bereidt richtlijnen voor toetsing voor, die in 2027 worden verwacht. De Erasmus+-programmagids 2027 was nog niet gepubliceerd toen we dit voor het laatst controleerden. We werken dit artikel bij telkens als een van deze stukken verschijnt.
